Bankstijl Special - Innovatie

Interview met Roel Bekker

Uniforme werkplek

Het programma Digitale Werkomgeving Rijksdienst (DWR) werkt aan een uniforme ICT-werkplek voor de hele rijksdienst. Elke rijksambtenaar kan op elk gewenst moment en op elke plaats op een veilige wijze beschikken over digitale informatie en applicaties die hij of zij voor zijn werk nodig heeft.

Casusadoptie is een methode om het van buiten naar binnen werken binnen de overheid te bevorderen. Een ambtenaar gaat dan aan de slag met een concreet probleem of initiatief van een burger of ondernemer. Door het perspectief van deze burger of ondernemer te volgen, krijgt de ambtenaar beter zicht op hoe de overheid werkt, wie wat doet en waarom. Zo heeft het interdepartementale projectteam 'Gewoon doen' in de periode juni 2008 tot juni 2009 verschillende casusadopties opgestart, begeleid en afgerond.

Adopteer een probleem

Luister hier naar zijn CV:

1970-1972: medewerker juridische zaken bij het ministerie van VROM1972-1976: medewerker algemene leiding bij VROM1976-1979: secretaris Interdepartementale Commissie Groeikernen en Groeisteden (ICOG), ministerie VROM1979-1981: hoofd planning en voorbereiding directoraat-generaal van de Volkshuisvesting, ministerie VROM1981-1983: coördinator woningvoorziening Amsterdam1983-1984: hoofdingenieur-directeur en inspecteur Volkshuisvesting in Noord-Holland1984-1985: raadadviseur bij VROM1985-1992: plaatsvervangend secretaris-generaal bij VROM1992-1998: senior partner Twijnstra Gudde Management Consultants1998-2007: secretaris-generaal ministerie van VWS2007-heden: secretaris-generaal voor de vernieuwing van de rijksdienst, bij Binnenlandse Zaken

Roel Bekker is op 27 januari 1947 geboren in Assen. Daar volgde hij het gymnasium en in 1970 behaalde hij aan de Rijksuniversiteit Groningen zijn doctoraal rechten.

De SVB is op de goede weg

‘ De SVB is zeker op de goede weg. Zowel in vergelijking met anderen als in vergelijking met de SVB van een paar jaar geleden. Je merkt het aan de waardering en bewondering van anderen. De volgende stap zal moeten zijn dat er wordt gekeken naar wat de SVB nog meer kan gaan doen. Kijk eens naar de Dienst Toeslagen. Die functioneert op een vergelijkbare wijze en kent vergelijkbare processen. Dat had de SVB ook kunnen doen, schat ik. Ik denk dat de organisatie op dit moment in de positie is dat hij zelf dergelijke initiatieven te nemen. Dat het bestuur zegt: als er in de uitvoering iets moet gebeuren, denk dan ook aan ons. Als er kansen zijn, moet de SVB ze grijpen. Als uitvoerder ligt er een goede toekomst in het verschiet met veel werk en veel kansen.’

Innovatie staat eigenlijk nog

in de kinderschoenen

‘Nou, het kind is al behoorlijk aan het groeien. Als je kijkt wat er de afgelopen 25 jaar veranderd is bij de overheid.... 25 Jaar geleden kregen we de eerste wordprocessor. Een ding met een beeldscherm van 30.000 gulden – eentje voor het hele kantoor. De rest zat dan jaloers achter z’n typemachine met IBM-bolletje. Er was geen mail, geen internet, geen google. Als we vooruitkijken, zou het me verbazen als het de komende jaren weer zo hard zou gaan – maar je weet het niet. Ik denk dat er een fundamentele wijziging komt in het werken. Er komt veel meer interactie tussen organisatie en klant. Neem de aanvraag van het paspoort. Daar is de gemeente het servicepunt, maar vindt de verwerking in een groot backoffice plaats. Ik zie wel iets als een soort Servicepunt Overheid, waar je alles kunt regelen. Hoe het aan de achterkant wordt gedaan, zal de klant toch een zorg zijn?’

Innovatie leidt tot nieuwe

kansen voor medewerkers

‘Niet voor iedereen, maar voor veel mensen wel. Er zijn talloos meer kansen dan vroeger. En het is ook goed flexibel te zijn. Ik kan me niet voorstellen dat iemand zijn werkvreugde ontleent aan de jaarlijkse periodiek. Wisselen van baan geeft je arbeidsprikkels. Dus ga gerust op zoek naar een andere functie. Ik ben niet bang dat dit leidt tot het verdwijnen van kennis. De meeste kennis is gewoon digitaal beschikbaar. Ik ben wel bang voor het verdwijnen van ervaring. Sommige mensen moet je proberen vast te houden. Medewerkers die wel eens een crisis hebben meegemaakt en niet zo snel van de wijs zijn. Het lijkt er op dat jong en hip de norm is. Een goede mix van jonge en oude medewerkers is belangrijk.’

Meer gebruik van ICT hulpmiddelen leidt tot minder werkgelegenheid bij de overheid

‘Ik ben erg voor een kleinere overheid. Je kunt het ook omdraaien: een kleinere overheid gaat gepaard met een hogere arbeidsproductiviteit en dat leidt tot betere service. Ik kan me voorstellen dat mensen voor hun baan vrezen, maar dan voer je een achterhoedegevecht; we kunnen niet meer terug. Natuurlijk moet je als werkgever daar zorgvuldig mee omgaan. Het is vervelend als je baan komt te vervallen. Als werkgever moet je er ook alles aan doen om een andere baan voor deze mensen te vinden, ze om te scholen en te trainen. Als overheid sta je bovendien op zo’n moment in de spotlights: je zult je extra goed moeten gedragen. De werknemer kan ook zelf initiatief nemen, op zoek gaan naar een andere functie of een andere baan.’

Bij de overheid en uitvoeringsinstanties wordt innovatie vaak als noodzakelijk kwaad gezien

‘Daar ben ik het niet mee eens. Er zit wel spanning tussen wens en noodzaak. En er zit spanning tussen zorgvuldigheid en de waan van de dag. Het is voor een uitvoeringsinstantie moeilijker om te innoveren dan bijvoorbeeld een staalbedrijf. Een uitvoerder heeft bijvoorbeeld te maken met een zorgvuldige uitvoering van de wetten en met tijdigheid. Dat maakt innoveren lastiger. Maar het is onontbeerlijk. Wie niet meegaat, blijft achter. En erover klagen helpt echt niet. Ik ben er geen voorstander van dat er een apart potje komt voor innovatieve diensten. Dan wordt er iemand verantwoordelijk voor en gaat de rest zitten afwachten. Dat lijkt me slecht voor het tempo. Elke instelling en dienst zelf verantwoordelijk maken, is veel beter.’

Innovatie moet gewoon,

ook voor overheid en uitvoeringsinstanties

‘Ik ben niet somber over de kansen voor innovatie bij overheid en uitvoerders. Bovendien: er gebeurt al van alles. Ik zou tegen de SVB willen zeggen: ga niet zitten wachten op Den Haag, dan ben je te laat. Den Haag is een beleidsmachine. Je moet het zelf oppakken. Er moet intern een klimaat ontstaan waarin je constructief met innovatie aan de slag gaat. We merken dat de waardering van de klant groeit voor instellingen die met hen willen meedenken. Natuurlijk blijft de klant veeleisend en natuurlijk blijft hij klagen. Want als we de formulieren die hij moet invullen duidelijk beter maken, komt vervolgens de vraag waarom die formulieren er überhaupt zijn. Ik zie in ieder geval dat er steeds meer dingen beter gaan. Klantgerichter, duidelijker, sneller.’

6

5

4

De SVB is op de goede weg

Innovatie staat eigenlijk nog in de kinderschoenen

Innovatie leidt tot nieuwe kansen voor medewerkers

3

Meer gebruik van ICT leidt tot minder werkgelegenheid

2

Bij de overheid en uitvoeringsinstanties wordt innovatie vaak als noodzakelijk kwaad gezien

1

Innovatie moet gewoon, ook voor overheid en uitvoeringsinstanties

Zes stellingen

Secretaris-generaal Roel Bekker over innovatie

Innovatiegoeroe reageert op zes stellingen

Secretaris-generaal (SG) Vernieuwing Rijksdienst Roel Bekker weet uit hoofde van zijn functie (check ook zijn cv in tekst en geluid) alles over overheid en innovatie.Hij werd in 2007 als SG aangesteld om een kleinere en betere overheid te bewerkstelligen, onder andere door het terugdringen van de bureaucratie en het verminderen van de administratieve lasten. Als SG bezocht en bezoekt hij ook de uitvoeringsinstanties. Op werkbezoek bij de SVB toonde hij zich onder de indruk van de innovatieve slagkracht.